500 lat reformacji – drugi dzień konferencji
Drugi dzień konferencji rozpoczął się referatem pastora parafii ewangelickiej w Świętochłowicach Marcina Brzóski, który opowiedział o reformacji na ziemi cieszyńskiej.
Pastor najpierw wskazał na pierwsze oznaki zbliżających się zmian, które na Śląsku sięgały już dwustu lat przed wystąpieniem Lutra. Księstwo Cieszyńskie w połowie XVI wieku stało się w większości ewangelickie, przy czym ważną rolę odgrywali miejscowi książęta z dynastii Piastów. Pokojowe współżycie trwało jednak tylko przez wiek, kiedy to znaczące postacie poczyniła kontrreformacja. Budowa kościołów ewangelickich została bez ograniczeń dozwolona dopiero po wojnach śląskich i opanowaniu Śląska przez Prusy:
Wtedy ostatecznie uformował się charakterystyczny dla Śląska obraz. Nad wieloma miejscowościami górowały wieże kościołów dwóch konfesji, a dwie społeczności religijny mieszkały w nich w pokoju.
Profesor Piotr Jaskóła przedstawił katolicką perspektywę na działalność Lutra na przestrzeni wieków – od samej reformacji, aż po dzień dzisiejszy. Wyszedł przy tym od samej biografii Lutra. Początkowo jego obraz w katolickich pismach był jednoznacznie negatywny. To jednak ulegało zmianie w ciągu następnych wieków, skutkując coraz bardziej obiektywnym nastawieniem, co widać szczególnie po Drugim Soborze Watykańskim. Obojętny wobec nauki Lutra nie był w swoich pismach również papież Jan Paweł II, który wymienił go z nazwiska jako pierwsza głowa Kościoła po ponad 400 latach.
Pastor parafii ewangelickiej w Opolu ksiądz Wojciech Pracki przedstawił Lutra jako ojca języka niemieckiego. Przy tym oczywiście nie miał na myśli, że dopiero w czasach reformacji zaczęto rozmawiać po niemiecku, ale fakt, że dopiero wtedy z lokalnych dialektów uformował się powszechny język komunikacji, na który Luter przetłumaczył Biblię. Co prawda wcześniej funkcjonowało już 18 niemieckich tłumaczeń Biblii, ale jego dzieło było dalece najpopularniejsze i najbardziej uniwersalne. To dzieło było także impulsem do tłumaczenia Pisma Świętego na inne języki narodowe.
Doktor Piotr Birecki przybliżył uczestnikom konferencji historii reformacji w Prusach z perspektywy sztuki. Punkt widzenia luteranów, stanowiących w tym regionie najliczniejszą grupę wiernych, jest często błędnie interpretowany. Co prawda miały miejsce przypadki plądrowania oraz wandalizmu podczas przejmowania kościołów, nie było to jednak regułą:
Mimo kontrowersji dzieła sztuki w kościołach miały nie być niszczone, a tylko dopasowane do nowego porządku. Próbowano interpretować dzieła na nowo, tak że nie były obiektem kultu samym w sobie, a tylko medium przekazującym treści religijne.
Wieczorem Magrit Kempgen z Fundacji Ewangelicki Śląsk z Görlitz, opowiedziała o życiu protestantów na Dolnym Śląsku na przestrzeni minionych pięciu stuleci. Przy tym zilustrowała zmiany sytuacji na przestrzeni lat. Szczególnie ciekawa była w tym zakresie pragmatyczna polityka królów Prus po zdobyciu Śląska w połowie XVIII wieku. Omówione zostało także włączenie wschodnich Łużyc do Śląska po Kongresie Wiedeńskim w 1815 roku i związane z tym zmiany w działalności kościołów.
Konferencja jest finansowana ze środków Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki Federalnej Niemiec oraz Ministerswa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
- Dział: VdG
